Lintopdrachten overslaan
Verdergaan naar hoofdinhoud
Omhoog
Aanmelden
  • Anne Flokstraschool
    Emmalaan 2
    7204 AS Zutphen
    T 0575 - 51 24 95
    info@anneflokstraschool.nl

    Bezoekadres voortgezet speciaal onderwijs en zorggroepen
    Emmalaan 2
    7204 AS Zutphen

    Bezoekadres speciaal onderwijs
    Paulus Potterstraat 8
    7204 CV Zutphen
    T 0575 - 517266​

    Wij bieden (voortgezet) speciaal onderwijs aan leerlingen met een complexe hulp en/of begeleidingsvraag.

Enge buren

  • Voor tien euro naar het theater is voor mij een buitenkans. Zaterdagavond naar Amphion in Doetinchem voor een muzikaal cabaretprogramma van “Enge Buren”. Het werd een vermakelijke avond. In de pauze gezellig met een paar bekenden gesproken.
​Na de pauze werd het een beetje eng en wel door een parodie op de syndroom van de “Down hype” op tv. In mijn ogen een prima parodie maar gold dat ook voor die bekende met zelf een zoon met het syndroom van Down. Ik kon het voorval moeilijk loslaten. Wat is eigenlijk mijn mening als professional over deze kwestie en waarop is deze mening dan gestoeld?  Ik moet eerlijk toegeven dat het even zoeken was. Het antwoord op deze vraag heb ik gevonden in mijn eigen normen en waarden. In deze kwestie vormt het respect voor de eigenheid van iemand de basis. Dus lof voor de persiflage en afkeur van het programma van de Mol. In het boek de standaard mens voorbij stelt Douwe van Houten dat we ons vaak niet bewust zijn op grond van welke normen waarden we oordelen en handelen. Hij acht dit wel van groot belang.  Wat zijn nu jouw normen en waarden en waarom is dat zo? Zoeken naar een uitersten levert mij altijd spannende nieuwe inzichten op.  Cover%20Milikowski%20182Een voorbeeld is de onderzoeker Milikowski. Hij heeft onaangepastheid als norm uitgewerkt. Stel dat we deze ongepastheid als norm en zelfs als een bron van vooruitgang zouden zien. Een programma als dat van de Mol zou dan niet bestaan (zie verder lof der ongepastheid). Dan zijn mensen met beperkingen niet meer eng maar gewoon anders.  Net als het leren van de zml leerling. Daarom ook geen pogingen om ze normaal te laten lijken.  Dus niet proberen tekorten te herstellen, om gaten te vullen, alsof ze vaten zijn die gevuld moeten worden. Alles met als heilige doel: de standaard mens. Met de formulering van een expliciet identiteit, hebben we stappen in een andere richting gezet. Vooral hebben we meer bewuste en gerichte stappen genomen om te handelen naar een aantal normen en waarden. Ze hangen zelfs aan de muur. Impliciet deden we het al.  Dit door onze houding met een  doorleefd respect voor de eigenheid van onze leerlingen.  Op dit moment kennen we de uitdaging om te bedenken hoe we hierin professioneler kunnen handelen. Hiervoor hebben we de eigenheid van de leerling centraal gesteld en krijgt de professionalisering een bijzondere inkleuring.  Op de eerste plaats, lijkt de boodschap van Douwe v Houten waardevol: Wees je bewust welke waarden en normen ten grondslag liggen aan je denken en doen. Geen didactisch kunstje maar handelen vanuit een bewuste visie.  Het enkel instemmen met een visie is onvoldoende. Het gaat uiteindelijk om het onderwijzen en daarvoor zijn passende kennis en vaardigheden nodig. Op het eerste gezicht geen bijzonder situatie.  Dit wordt het wel als “eigenheid” de belangrijkste norm is. Ik heb een aantal aspecten met voorbeelden gevonden die ik graag deel en die van belang lijken bij de professionalisering.
Volgens v Delden manifesteren zich tegenpolen in het hoofd van de professional. De eigen kennis en vaardigheden als potentie om te weten hoe moet en dit te gebruiken bij het onderwijzen. Als  tegenpool het recht van de leerling op eigenheid. Hiervoor moet de professional afstand nemen en de leerling leerruimte geven. Ook als die leerruimte in eerste instantie niet juist lijkt.  You can be wright but not relevant, stelt Tielens. In dit spanningsveld gaat het vaak mis en verliest de leerling het vaak van de “alwetende”. Het gevoel voor de leerlingen dan is vergelijkbaar met mogelijk eigen gevoelens. Dit kan zich voordoen als je huisarts weer eens niet naar je luistert.
Afbeelding2De onderzoeker van Hees beschrijft dit spanningsveld als een drieslag: kennis, kunst en kunde. Hij stelt dat de kennis nodig is om kundig te handelen maar altijd in interactie met de leerling. Dat noemt hij vervolgens een kunst als het lukt. Als een docent kun je dan kunst-vaardig worden, gelijk aan recht-vaardig in de rechtspraak.
Ook Kunneman heeft hier interessante zaken over geschreven. Hij beschrijft dat eigen denken vanuit je beroep ernstig bepalend zijn voor beslissingen. Als extreem voorbeeld schetst hij het denken van   een neurobioloog die een tong als een wapperende stuk orgaan ziet. Daarentegen ziet een psycholoog  de tong als een bron van identiteit omdat het taal kan produceren. De oplossing zoekt Kunneman in het combineren van natuurwetenschappelijke en geesteswetenschappelijke benaderingen en wel vanuit een nieuw mensbeeld. Op internet zijn colleges van hem te volgen. Bekijk ze hier!
Een ander aspect is de betekenis en waarde van praktijkkennis t.o.v. wetenschappelijke kennis. De onderzoeker (Schön )heeft hier veel over geschreven. Hij stelt o.a. dat enkel weten hoe het moet, geen garantie is voor kundig handelen. Daarvoor is de combinatie met praktijkkennis nodig  (tacit knowledge).
In alle voorbeelden blijkt de eigen inbreng  van de professional van grote invloed te zijn. Je bewust zijn hoe je denkt en welke waarden en normen daaraan ten grondslag liggen. Als eigenheid centraal staat geldt hetzelfde voor de leerling en daar moet de professional zich vervolgens ook weer van bewust zijn. Een grote uitdaging.
Afbeelding3Tot slot een mogelijkheid tot professionaliseren, net als de leerling op deze foto. Zij behaalt volgende week haar certificaat in de aansturing van een hond.  Een training waarin je leert wat het effect is van eigen gedrag. In dit geval op een hond die twee optie heeft:  wel of niet . Mogelijk  ook een mooie optie  voor ons als professionals om de effecten van je eigen gedrag heel direct te  ervaren?

Column

:

Help (nieuw venster)